Maandelijks archief: augustus 2014

De Kleinst Waterhoenders van 2009

In 2009 broedden er Kleinst Waterhoenders in de Groene Jonker nabij de Nieuwkoopse Plassen. De vogels lieten zich tijdens hun verblijf geweldig zien aan een groot publiek, iets dat bij deze soort nog nooit vertoond was. Voor velen vormde deze waarneming het ornithologisch hoogtepunt van het jaar en voor mij persoonlijk was het zelfs één van mijn all time favorieten – omdat we op slechts een kwartier rijden wonen, hebben we de vogels menigmaal bezocht.

Mannetje Kleinst Waterhoen
Mannetje Kleinst Waterhoen

Met mijn broer Robert heb ik na afloop op verzoek van Waarneming.nl een verslag over dit bijzondere broedgeval geschreven. Waarneming.nl heeft dit rapport vervolgens aan gebiedsbeheerder Natuurmonumenten aangeboden als dank voor de gastvrijheid en de goede samenwerking na de ontdekking van de Kleinst Waterhoenders in het gebied.

Een bewerking van dit verslag is gepubliceerd in het toonaangevende tijdschrift Dutch Birding: van der Meer, F., van der Meer, R. & Ebels, E.B. (2010). Twee broedgevallen van Kleinst Waterhoen in Zuid-Holland in zomer 2009. Dutch Birding 32: 106-115.

Vrouwtje Kleinst Waterhoen
Vrouwtje Kleinst Waterhoen
Advertenties

Digitaal zeldzaamheden ontdekken

Je hoeft niet naar buiten om een zeldzame soort te ontdekken. Daar zijn mijn broer Robert en ik wel achtergekomen sinds we vogeladmin bij Waarneming.nl zijn. Al meerdere malen kwamen we tijdens het checken van de ingevoerde waarnemingen een erg goede soort tegen die was ingevoerd als algemene soort of “Vogel onbekend”.

Zo kwam er op de avond van 28 augustus 2012 een gekke strandloper op het strand bij Meijendel voorbij die ingevoerd was als Kleine Strandloper. De determinatie als Bairds Strandloper was vervolgens eenvoudig door de combinatie van zwarte poten, vrij korte en rechte snavel, een handpenprojectie van ca. 100%, de brede witte veerranden op de mantel en de bruin gekleurde borstband en kop, contrasterend met de bovendelen.

Via een forumbericht ging het balletje rollen en groot was de verbazing toen de vogel de volgende dag nog aanwezig bleek. De foto hieronder heb ik weer een dag later zelf gemaakt tijdens een bezoek aan de vogel. Erg vermakelijk om je eigen ontdekking te twitchen!

Bairds Strandloper groot

Ik begrijp dat het voor sommigen discutabel is om dit soort ‘ontdekkingen’ als eigen vondst te tellen, maar ik zie het gewoon als een aparte categorie van eigen ontdekkingen. Tot op heden heb ik deze Amerikaanse steltloper nog niet overtroffen met een veldontdekking. Na de Bairds Strandloper volgde een paar weken later wel weer een digitale ontdekking, van een Bosgors bij Naarden, en dit jaar kwam daar een Slangenarend in de Groene Jonker bij. Robert heeft op deze wijze al onder meer een Steppekiekendief, 2 Roodpootvalken en een Grauwe Gors ‘ontdekt’. Het kan dus lonen om bijvoorbeeld in april intensief groepen wintertalingen af te kijken, niet alleen in het veld maar ook op internet..! Veel succes!

Determinatie van Sneeuwganzen

Sneeuwgans is één van de zeldzame soorten waar de meeste determinatiefouten mee gemaakt worden – overigens ook door ervaren vogelaars – blijkens de vele foto’s van vnl. allerlei vage hybriden die als Sneeuwgans worden gedetermineerd. Met name bij de blauwe kleurvorm gaat het vaak mis. Ik heb daarom vorige winter op het forum van Waarneming.nl een topic gewijd aan de determinatieproblematiek van witte en (vooral) blauwe Sneeuwganzen.

Adulte Sneeuwgans van de witte vorm, Streefkerk, 26 februari 2012 (foto: Robert van der Meer).

A tale/tail of cormorants

Het onderscheid tussen Aalscholver en Kuifaalscholver is in de meeste gevallen vrij ‘straightforward’. Een diagnostisch kenmerk dat niet bij iedereen bekend zal zijn en bovendien bij veel veldwaarnemingen onbruikbaar is, zijn de 14 staartveren bij Aalscholver tegenover maar 12 bij Kuifaalscholver (Van Duivendijk, 2010). Op foto’s is dit kenmerk soms echter opvallend goed te beoordelen en te vergelijken, zoals hieronder op de foto’s van Hans Niekus en Peter Soer (op de foto klikken om naar de waarneming te gaan). Een functie van dit verschil in aantal staartpennen is mij niet bekend, maar feit is wel dat Aalscholver en Kuifaalscholver, hoewel het beide Phalacrocorax-soorten zijn, in verschillende subfamilies en fylogenetische groepen ingedeeld worden.

Adulte Aalscholver: 14 staartpennen (foto: Hans Niekus)
1kj Kuifaalscholver: 12 staartpennen (foto: Peter Soer)

Literatuur

Van Duivendijk, N. (2010). Advanced Bird ID Guide. New Holland, Londen.

Visdief vs. Noordse Stern

In deze tijd van het jaar zorgen Visdieven zonder zwarte snavelpunt vaak voor verwarring. Deze zogenaamde roodsnavelige Visdieven zijn vooral in de nazomer te zien (Van Duivendijk, 2010) en doen door hun snavelkleur dan dus enigszins aan Noordse Stern denken. Naar aanleiding van een waarneming van zo’n Visdief die ik vorig jaar becommentarieerde, heb ik de kenmerken van adulte vogels in de zomer nog eens op een rijtje gezet (met dank aan Peter Adriaens en de fotograaf). Klik op de foto voor een groter formaat.

Visdief vs. Noordse Stern

Literatuur

Van Duivendijk, N. (2010). Advanced Bird ID Guide. New Holland, Londen.